Trump en de dure geopolitiek

Trump kost ons Europeanen handenvol geld

Er zijn van die momenten waarop je je afvraagt hoe het in hemelsnaam mogelijk is dat een wereldmacht als de Verenigde Staten kiest voor een leider die vooral chaos lijkt te brengen. In veel Vlaamse dorpsstraten hoor je dezelfde verzuchting: “Hoe kunnen miljoenen Amerikanen nu voor zo iemand stemmen?” Het is een vraag die blijft hangen, zeker wanneer de gevolgen van dat leiderschap tot hier in Europa voelbaar zijn, in onze portemonnee, aan de pomp, op onze energiefactuur en in de algemene onrust die de wereld overspoelt.

Want laten we eerlijk zijn: elke keer wanneer er spanning ontstaat tussen de VS en andere grootmachten, voelen wij dat hier meteen. Energieprijzen die de hoogte inschieten, stookolie die onbetaalbaar wordt, benzine die weer eens naar recordhoogtes klimt. Het lijkt wel alsof internationale politiek een soort verre storm is, maar eentje waarvan de wind altijd rechtstreeks door onze brievenbus blaast. En telkens opnieuw is het dezelfde dynamiek: een uitspraak, een dreiging, een diplomatieke stunt, en hup, de markt reageert, de prijzen stijgen, en wij mogen betalen.

In Vlaanderen noemen we zo iemand een tweezak: vandaag koud blazen, morgen warm. Een leider die ’s morgens opstaat en denkt: “Weet je wat, vandaag wil ik Groenland kopen.” En de dag erna: “Misschien moeten we Venezuela eens onder druk zetten.” Alsof geopolitiek een soort bordspel is dat je speelt na het ontbijt. Maar voor ons, gewone Europeanen, zijn die fratsen geen entertainment. Ze zijn duur. Heel duur.

Wat veel mensen hier stoort, is de constante verdeeldheid die uitgaat van dat soort leiderschap. In plaats van bruggen te bouwen, worden muren opgetrokken, letterlijk en figuurlijk. In plaats van stabiliteit te brengen, wordt er olie op het vuur gegooid. En in plaats van vrede en verdraagzaamheid te bevorderen, lijkt het alsof conflict en polarisatie bijna een strategie zijn geworden. Dat werkt misschien voor binnenlandse politieke winst, maar internationaal creëert het vooral onzekerheid. En onzekerheid kost geld. Ons geld.

In de dorpsstraat hoor je het steeds vaker: “We zijn het beu.” Mensen hebben genoeg van de grillen van wereldleiders die spelen met macht alsof het speelgoed is. Genoeg van de economische schokken die telkens opnieuw onze facturen doen stijgen. Genoeg van het gevoel dat gewone burgers opdraaien voor beslissingen waar ze geen enkele invloed op hebben.

Het wringt ook dat iemand met zoveel macht zo onvoorspelbaar kan handelen. Vandaag een dreiging, morgen een verzoening, overmorgen weer een conflict. Het is alsof de wereld voortdurend op eieren loopt. En dat gevoel sijpelt door tot in onze huiskamers, onze tankstations, onze energierekeningen. De mensen hun strot komt het uit, en terecht.

Want uiteindelijk draait het om iets heel eenvoudigs: stabiliteit. Mensen willen rust, voorspelbaarheid, betaalbaarheid. Ze willen geen geopolitieke schommelingen die hun maandbudget onderuit halen. Ze willen leiders die verantwoordelijkheid nemen, niet leiders die de wereld als een podium gebruiken voor hun eigen ego of impulsiviteit.

Of je nu in New York woont of in een stad, gemeente of dorp in België of Europa, leiderschap zou moeten gaan over het beschermen van mensen, niet over het creëren van chaos. En zolang dat niet gebeurt, zullen wij hier in Europa blijven betalen voor beslissingen die duizenden kilometers verder worden genomen.