Rijexamen in België

Rijexamen en rijopleiding in België: tijd voor een grondige hertekening

Wie vandaag in België zijn rijbewijs wil behalen, komt terecht in een wirwar van regels, uitzonderingen en parallelle systemen. Afhankelijk van gewest tot gewest verschillen dan ook nog eens de regels en wetgevingen. Dus let op en ken de voorwaarden en reglementen! De voorlopige rijbewijzen M18, M36 en M12 zijn daar een perfect voorbeeld van. Begrijpen wie begrijpen kan. https://mobilit.belgium.be/nl

Daarbovenop bestaat er nog steeds de vrije begeleiding, waarbij familieleden of vrienden de rol van rijinstructeur opnemen. Hoewel dit historisch gegroeid is, botst het met alles wat we vandaag weten over verkeersveiligheid, objectieve beoordeling en professionele vorming.

Waarom dit systeem niet meer werkt

• Inconsistentie: sommige leerlingen rijden maandenlang met een begeleider die zelf al jaren geen examen meer heeft afgelegd.
• Ongelijke kwaliteit: professionele rijscholen moeten aan strikte normen voldoen; vrije begeleiders niet.
• Complexiteit: M18, M36, M12… elk met andere voorwaarden, uitzonderingen en regels.

Het resultaat? Verwarring, frustratie en vooral: een gebrek aan uniformiteit.

Voorstel: maak het systeem eenvoudiger en veiliger

Een modern mobiliteitsbeleid vraagt om eenvoud en duidelijkheid. Daarom is een hervorming richting één uniform traject logisch:

1. Schaf alle voorlopige rijbewijzen af

Geen M18, geen M36, geen vrije begeleiding meer.
Iedere kandidaat volgt rijlessen uitsluitend via erkende rijscholen, tot men klaar is voor het examen.

2. Professionele begeleiding van begin tot einde

Rijscholen beschikken over:

• pedagogische expertise
• gestandaardiseerde methodes
• voertuigen met dubbele bediening
• objectieve opvolging van vooruitgang

Dit verhoogt de verkeersveiligheid én de slaagkansen.

3. Politieke moed is nodig

Geen enkele partij durft dit voorstel te steunen omdat het “onpopulair” lijkt. Maar verkeersveiligheid is geen populariteitswedstrijd. Het gaat om levens, duidelijkheid en efficiëntie.

Stress tijdens het rijexamen: een structureel probleem

Iedereen die ooit een Belgisch rijexamen aflegde, weet hoe afstandelijk het systeem aanvoelt. De examinator zit achteraan, de rijlesgever zit naast de leerling-bestuurder, en de kandidaat voelt zich vaak alleen tegenover een onbekende beoordelaar.

Dat creëert stress, veel stress.

Voorstel om dit te optimaliseren

1. Schaf de risicoperceptietest af als verplicht examenonderdeel

Vervang deze door een rustgevend gesprek tussen examinator en kandidaat, in aanwezigheid van de rijlesgever.
Doel: uitleggen hoe het examen verloopt, wat men mag verwachten en hoe men beoordeeld wordt.

2. Laat de examinator naast de bestuurder plaatsnemen (categorie B-C1(E)-C(E)-D(E))

Dit heeft drie voordelen:

• De examinator kan zelf ingrijpen indien nodig.
• Er ontstaat geen discussie tussen examinator, lesgever en kandidaat.
• De kandidaat voelt zich minder geïsoleerd, wat de stress verlaagt.

3. Maak de beoordeling uniformer

Vandaag varieert de strengheid tussen examinatoren sterk. De ene is strikt, de andere pragmatischer. Dat zorgt voor onzekerheid bij zowel leerlingen als instructeurs.
Een hervormd systeem moet duidelijke, transparante en identieke beoordelingscriteria hanteren voor alle categorieën van rijbewijzen.

Een oproep aan de minister van Mobiliteit

Het Belgische rijopleidingssysteem is te complex, te versnipperd en te stressvol. Een hervorming richting één duidelijk traject via erkende rijscholen, gecombineerd met een menselijker en transparanter examen, is geen luxe maar een noodzaak.

De vraag is niet of dit populair is.
De vraag is: durven we kiezen voor veiligheid, eenvoud en objectiviteit?