Trends in het hedendaags jeugdgedrag

Een realistische kijk op een generatie die anders werd voorbereid

In scholen, jeugdorganisaties en huiskamers is de voorbije twintig jaar een stille verschuiving ontstaan. Jongeren groeiden op in een omgeving waar fouten vooral kansen waren, waar kritiek zorgvuldig werd verzacht en waar teleurstellingen zo veel mogelijk werden afgezwakt. Het was een pedagogische keuze die voortkwam uit zorg en empathie. Maar vandaag, nu diezelfde jongeren massaal de arbeidsmarkt betreden, wordt duidelijk dat die aanpak ook een keerzijde heeft.

Steeds meer werkgevers, stagebegeleiders en opleidingscentra signaleren hetzelfde fenomeen: een deel van de jongeren heeft moeite met directe feedback, verantwoordelijkheid en de soms

- Ze interpreteren feedback soms als persoonlijke aanval, terwijl het in de meeste gevallen gewoon een professioneel signaal is: “Dit kan beter, en dat is oké.” -

De mantel der liefde op school

Op school werd kritiek vaak verpakt in vriendelijke taal. Leraren werden aangemoedigd om vooral te focussen op het positieve, om te vermijden dat leerlingen ontmoedigd zouden raken. Rapportcommentaren werden zachter, gesprekken diplomatieker, en zelfs bij tegenvallende prestaties lag de nadruk op “het proberen” in plaats van op het resultaat.

Dat klinkt warm en menselijk en dat is het ook, maar het creëert een kloof tussen de schoolse realiteit en de wereld daarbuiten. Jongeren leren minder om te gaan met teleurstelling, minder om te reflecteren op hun eigen aandeel, en minder om verantwoordelijkheid te nemen voor hun fouten. De bedoeling was hen sterker te maken, maar in de praktijk werden ze soms juist kwetsbaarder.

De harde landing in de volwassen wereld

Wanneer deze jongeren vervolgens terechtkomen in bedrijven, opleidingen of werkplekken waar deadlines, verwachtingen en directe feedback de norm zijn, ontstaat er frictie. Niet omdat ze niet willen werken of geen talent hebben, integendeel, maar omdat ze niet voorbereid zijn op een omgeving waar kritiek niet wordt ingepakt en waar prestaties wél tellen.

Werkgevers merken dat sommige jongeren moeite hebben met:

• Directe feedback zonder verzachtende woorden
• Verantwoordelijkheid nemen voor fouten of gemiste deadlines
• Doorzettingsvermogen wanneer iets niet meteen lukt
• Zelfstandigheid in situaties zonder duidelijke begeleiding
• Stressbestendigheid bij druk of conflicten

Voor veel jongeren voelt dit als een koude douche. Ze interpreteren feedback soms als persoonlijke aanval, terwijl het in de meeste gevallen gewoon een professioneel signaal is: “Dit kan beter, en dat is oké.”

Psychologen wijzen erop dat deze jongeren vaak moeite hebben om feedback te scheiden van hun eigenwaarde. Waar oudere generaties leerden dat fouten deel uitmaken van het proces, ervaren sommigen uit de huidige generatie kritiek als een bedreiging.

Het gevolg is dat sommige jongeren sneller afhaken, zich onzeker voelen of in conflict komen met leidinggevenden. Niet uit onwil, maar uit onwennigheid.

De kloof tussen intentie en effect

De intentie achter het pamperen was nobel: jongeren beschermen en motiveren. Maar het effect is dat sommigen minder veerkrachtig zijn geworden. Ze missen de ervaring dat falen niet het einde is, maar een normaal onderdeel van groei. Ze hebben minder geleerd dat kritiek geen afwijzing is, maar een kans om te verbeteren.

In een wereld die steeds sneller verandert, waar flexibiliteit en zelfsturing cruciaal zijn, wordt die kloof steeds zichtbaarder.

Hoe kunnen we die kloof dichten?

Het is te eenvoudig om te spreken van een “zwakke” generatie. Jongeren van vandaag zijn digitaal vaardig, creatief, sociaal bewust en vaak verrassend ambitieus. Maar ze zijn anders voorbereid, en dat vraagt een andere aanpak.

Experts pleiten voor:

• Eerlijke, duidelijke feedback vanaf jonge leeftijd
• Normalisering van falen als onderdeel van leren
• Meer samenwerking tussen scholen en bedrijven
• Training in weerbaarheid en zelfreflectie
• Een cultuur waarin verantwoordelijkheid niet wordt weggefilterd

De uitdaging ligt dus niet alleen bij jongeren, maar ook bij de systemen die hen vormen.

Een generatie met potentieel, als we hen goed begeleiden

De gepamperde jeugd is geen verloren generatie. Ze is een generatie die opgroeide met bescherming, maar nu nood heeft aan realisme. De kloof tussen school en werk is groter geworden, en die kloof dichten vraagt nuance, eerlijkheid en samenwerking.

De volwassen wereld is minder zacht, maar dat hoeft geen probleem te zijn als we jongeren tijdig leren hoe ze ermee kunnen omgaan.