Treinsporen vol stilstand

Waarom de NMBS‑stakingen steeds meer frustratie oproepen

De voorbije maanden, en eigenlijk al veel langer, lijkt het alsof het treinverkeer in België vaker stilligt dan rijdt. De stakingen bij de NMBS, georganiseerd door de vakbonden, stapelen zich op en de gevolgen voor de bevolking worden steeds zwaarder voelbaar. Wat ooit begon als een signaal naar de overheid, groeit uit tot een bron van wijdverspreide frustratie. En dat is niet moeilijk te begrijpen.

De kern van de huidige acties draait rond de eis om opnieuw op 55 jaar met pensioen te kunnen gaan. In een tijd waarin de levensverwachting stijgt, de arbeidsmarkt onder druk staat en de begroting kreunt onder structurele tekorten, voelt die eis voor veel burgers onrealistisch. Terwijl zowat elke sector geconfronteerd wordt met de realiteit dat langer werken noodzakelijk wordt, lijkt de NMBS zich vast te klampen aan een verleden dat niet meer terugkomt.

-- Wanneer treinen niet rijden, zijn het de burgers die de prijs betalen: pendelaars die hun job riskeren, studenten die examens missen, ouders die hun kinderen niet tijdig op school krijgen. De impact is reëel, tastbaar en vaak zwaar.--

Iedereen zal moeten inleveren

De federale begroting staat al jaren onder druk. De schuldenberg groeit, en vroeg of laat moet iemand die rekening betalen. Dat betekent dat iedereen; werknemers, zelfstandigen, bedrijven en overheden, zal moeten inboeten om de financiële situatie weer onder controle te krijgen. In dat licht voelt het vreemd dat één beroepsgroep uitzonderingen blijft eisen die niet langer houdbaar zijn.

En dan rijst de vraag: wat moeten mensen in de zorg of in de bouwsector wel niet denken? Zij die dag en nacht klaarstaan, vaak onder zware fysieke en mentale belasting, zonder de luxe van uitgebreide stakingsdagen of uitzonderlijke pensioenregelingen. Voor hen is 55 jaar met pensioen gaan al lang geen realistische optie meer. Toch blijven ze doorgaan, omdat de maatschappij op hen rekent.

De vergeten generatie

Wat in het debat opvallend ontbreekt, is het perspectief van de volgende generatie. De kinderen en kleinkinderen van de huidige NMBS‑werknemers zullen de gevolgen dragen van de keuzes die vandaag gemaakt worden. Als de kosten blijven stijgen en de efficiëntie niet verbetert, dan schuiven we de rekening door naar hen. En dat is een verantwoordelijkheid die niet licht mag worden opgenomen.

Staken is een recht, maar het is ook een daad met gevolgen. Wanneer treinen niet rijden, zijn het de burgers die de prijs betalen: pendelaars die hun job riskeren, studenten die examens missen, ouders die hun kinderen niet tijdig op school krijgen. De impact is reëel, tastbaar en vaak zwaar.

Een patroon dat zich herhaalt

Wat het nog moeilijker maakt om begrip op te brengen, is dat dit niet de eerste keer is. Vorig jaar werd er al meerdere keren gestaakt, telkens met grote hinder tot gevolg. De bevolking krijgt steeds meer het gevoel dat het spoorbedrijf verstrikt zit in een eindeloze herhaling van conflicten, zonder dat er structurele oplossingen in zicht komen.

Het vertrouwen brokkelt af. En wanneer een publieke dienst herhaaldelijk faalt in zijn basisopdracht, mensen veilig, betrouwbaar en tijdig vervoeren, dan komt onvermijdelijk de vraag bovendrijven of het niet anders kan.

Is privatisering onvermijdelijk geworden?

Steeds meer stemmen gaan op om de NMBS te hervormen, of zelfs te privatiseren. Niet omdat mensen per se tegen de werknemers zijn, maar omdat het huidige model vastloopt. Een bedrijf dat afhankelijk is van overheidsgeld, maar tegelijk verlamd wordt door interne conflicten, kan moeilijk vooruit. Sommigen zien privatisering als een manier om efficiëntie, klantgerichtheid en verantwoordelijkheid terug centraal te zetten.

Of dat de juiste oplossing is, blijft voer voor debat. Maar dat het dringend tijd is voor verandering, daar lijkt steeds meer consensus over te ontstaan.

Een land dat vooruit wil, kan niet blijven stilstaan

De stakingen bij de NMBS zijn meer dan een arbeidsconflict. Ze zijn een symptoom van een bredere spanning in onze samenleving: de botsing tussen oude zekerheden en nieuwe realiteiten. De bevolking voelt die spanning elke keer wanneer een trein afgeschaft wordt, een perron volloopt of een werkdag in het water valt.

Het is tijd dat alle betrokken partijen; werknemers, vakbonden, overheid en directie, verder kijken dan hun eigen belangen. Want een land dat vooruit wil, kan zich niet veroorloven om telkens opnieuw stil te vallen.