Wat loopt er mis met de rijopleiding?

Op 10 oktober 2026 verscheen in HLN een artikel waarin werd aangehaald dat de slaagkansen voor het rijexamen in Vlaanderen sterk verschillen naargelang de regio waarin het examen wordt afgelegd. Het is niet de eerste keer dat dergelijke cijfers de ronde doen. Wanneer zulke statistieken verschijnen, beginnen de speculaties vrijwel onmiddellijk. In de wandelgangen hoort men dan dat het ene examencentrum "gemakkelijker" zou zijn dan het andere. Of dat het vooral afhangt van welke examinator je toevallig tegenover je krijgt.

"Een rijbewijs is geen recht. Het is een bewijs dat iemand veilig kan deelnemen aan het verkeer."

Laat mij daar na bijna dertig jaar ervaring als professionele rijschoolinstructeur heel duidelijk over zijn: dat is grotendeels onzin.

Gedurende mijn carrière heb ik duizenden kandidaten begeleid, zowel voor het rijbewijs B als voor vrachtwagens. Ik heb examens zien afleggen in verschillende examencentra en heb gewerkt met kandidaten uit alle mogelijke achtergronden. Natuurlijk bestaan er kleine verschillen tussen examinatoren, zoals in elk beroep. Maar wie beweert dat de slaagkans vooral bepaald wordt door het examencentrum of door de examinator, kijkt volgens mij weg van het echte probleem.

Het probleem zit veel dieper. Het probleem zit in een rijopleiding die de voorbije jaren steeds complexer werd gemaakt zonder dat de verkeersveiligheid er aantoonbaar beter van werd.

De Vlaamse minister van Mobiliteit, mevrouw Annick De Ridder, staat voor een belangrijke opdracht. Mijn mening is duidelijk: het is dringend tijd om een aantal hervormingen uit het verleden opnieuw kritisch te bekijken. Heel wat maatregelen die onder haar voorganger Ben Weyts werden ingevoerd, verdienen een grondige evaluatie.

Neem nu het terugkommoment. Of de verschillende vormingsmomenten die ondertussen verplicht werden. De bedoeling was zonder twijfel positief, maar de vraag is of ze werkelijk bijdragen aan beter opgeleide bestuurders.

Wat mij al jaren enorm stoort, is de tegenstelling tussen professionele instructeurs en vrije begeleiders.

Om rijschoolinstructeur te worden, moet je een bijzonder zwaar traject afleggen. Een volledig jaar opleiding is daarbij geen uitzondering. Kandidaten moeten slagen voor moeilijke examens over wegcode, methodiek, vakdidactiek, verkeersinzicht en mechanica. Men moet aantonen dat men zowel theoretisch als praktisch over de nodige kennis beschikt om toekomstige chauffeurs veilig op te leiden.

Maar tegelijkertijd mag iemand zonder enige pedagogische opleiding, zonder grondige kennis van didactiek en na een beperkt vormingsmoment, plots een zoon, dochter, neef of kennis begeleiden tijdens het leerproces.

Is dat werkelijk logisch in het verkeer van 2026?

Auto's worden steeds complexer. Het verkeer wordt drukker. Fietsers, speedpedelecs, elektrische voertuigen en allerlei nieuwe mobiliteitsvormen maken het verkeersbeeld uitdagender dan ooit. Net daarom zou kwalitatieve begeleiding belangrijker moeten zijn dan vroeger, niet minder.

Na dertig jaar ervaring zou mijn voorstel eenvoudiger, maar ook efficiënter zijn.

Ten eerste: Schaf het hele systeem van vrije begeleiding af. Rijopleiding hoort thuis bij mensen die daarvoor opgeleid zijn.

Ten tweede: Voer opnieuw de verplichting in om het rijexamen af te leggen in de regio van domiciliëring. Vroeger was dat de normaalste zaak van de wereld. Vandaag ontstaat te vaak een vorm van "examenshoppen", waarbij kandidaten op zoek gaan naar centra met vermeend hogere slaagkansen.

Ten derde: Laat het praktijkexamen uitsluitend verlopen tussen kandidaat en examinator. Geen begeleider en geen rijinstructeur in de wagen tijdens het examen. De examinator moet zelf kunnen ingrijpen via dubbele bediening wanneer dat noodzakelijk blijkt. Dat creëert duidelijkheid voor iedereen.

Ten vierde: Wie niet slaagt, wacht twee maanden voor een nieuwe poging. Tijdens die periode wordt bijkomende opleiding via een erkende rijschool verplicht met tussentijdse evaluatielessen. Tegelijk mag de kostprijs van het examen verhoogd worden. Niet om mensen te straffen, maar om het huidige systeem van gokken tegen te gaan. Vandaag wagen sommigen hun kans terwijl ze eigenlijk weten dat ze onvoldoende voorbereid zijn.

Een rijbewijs is geen recht. Het is een bewijs dat iemand veilig kan deelnemen aan het verkeer.

Misschien wordt het tijd dat Vlaanderen opnieuw kiest voor kwaliteit boven kwantiteit. Niet door eindeloos nieuwe regels uit te vinden, maar door de opleiding terug toe te vertrouwen aan mensen die er hun beroep van gemaakt hebben. Want uiteindelijk gaat het niet over slaagpercentages. Het gaat over verkeersveiligheid. En daar mag niemand mee gokken.

De cijfers en conclusies in dit blogbericht zijn gebaseerd op de peiling die Het Laatste Nieuws publiceerde op 10 oktober 2026. Voor wie de volledige analyse wil nalezen: het originele artikel staat beschikbaar op hun website.